Συντάκτης: Zoe Nikolaou

Οι metal συναυλίες είναι από τις καλύτερες εμπειρίες που μπορεί κάποιος συναυλιάκιας να έχει. Ακόμα κι αν δεν ακούει metal, είναι μια πραγματικότητα. Γιατί το κοινό είναι απολαυστικό, το ευγενικότερο όλων, ξεσπάνε οι άνθρωποι και ταυτόχρονα σου λένε «ωπ σόρυ, σε έσπρωξα;». Γιατί οι μπάντες τα δίνουν όλα, κι όταν λέμε όλα εννοούμε ό,τι έχουν από ψυχικό κόσμο και σωματικές αντοχές ως ό,τι έχουν από χρήματα για PA και εξαντλητικά decibel, κι από φαντασία για οφθαλμόλουτρα όπως το χθεσινό. Έγινε χαμός, τι να λέμε.

Φτάσαμε στο παρά πέντε και προλάβαμε να ακούσουμε Rotting Christ στην ήδη κατάμεστη πλατεία Νερού. Ο Σάκης Τόλης, ο Θέμης Τόλης στα ντραμς και τα δύο νεούδια-μέλη της μπάντας, οι ξαπλωμένοι σταυροί και μια ώρα από αγαπημένα ακούσματα της ξακουστής μπάντας έδωσαν το απόλυτο support στους Manowar. Πολύς κόσμος ήταν χθες στο Release αποκλειστικά για τους Rotting Christ, και δικαίως. 666, Αθάνατοι εστέ, Άπαγε Σατανά (Σάτανα, για να ακριβολογούμε), Dies Irae, Xibalba, Grandis Spiritus Diavolos και φυσικά Non serviam. Μεγάλες στιγμές, όπως πάντα, άλλωστε, στα live τους. Το μόνο που μας έλειψε ήταν το Horsemen, την υπέροχη διασκευή από τους Afrodite’s Child του Παπαθανασίου. Το περιμέναμε σαν φόρο τιμής. Προχωρώντας να πούμε, λοιπόν ότι εκτός του ότι οι Rotting Christ είναι σήμα κατατεθέν της ελληνικής metal σκηνής και, σαφέστατα, αναμενόμενη και ευστοχότατη επιλογή να βρίσκονται στο line up μιας τέτοιας βραδιάς, υπάρχει κι άλλη σύνδεση μεταξύ τους με τους Manowar, κι αυτή είναι η «πάσα» για να περάσουμε στη φαντασμαγορία των Manowar, που ακολούθησε.

Ο Σάκης Τόλης και ο Joey DeMaio συνεργάστηκαν στο project «The Revenge Of Odysseus” που είναι εμπνευσμένο από την «Οδύσσεια» και παρουσιάζεται ως συνέχεια του “Achilles, Agony and Ecstasy in Eight Parts” από το “The Triumph Of Steel” που κλείνει τα 30 χρόνια, κι από το οποίο χθες ακούσαμε στο encore ένα μικρό του κομμάτι. Στο stage του Release ανέβηκε ο Κωνσταντίνος Καζάκος για το Telemachus (part 1) με περικεφαλαία και ανέγνωσε Όμηρο,μεταφρασμένο από τον Σάκη Τόλη, ω φίλοι. Επίσης, με χλαμύδα και ανάλογη σοφία εμφανίστηκε και ο James Cosmo για την παρουσίαση του project στο Sword of the Highlands. Ναι, αλήθεια. Σου μυρίζει καλτίλα; Δεν είσαι true fan.

Στο μουσικό κομμάτι της πρώτης βραδιάς του εορταστικού tour CRUSHING THE ENEMIES OF METAL ANNIVERSARY TOUR ’22, οι Manowar έδωσαν στο πιστό τους κοινό μια γερή δόση της δικής τους power metal, αυτής της επικής δημιουργίας, παίζοντας δύο ολόκληρες ώρες. Την παράσταση έκλεψε ο Eric Adams που μετά από τόσα χρόνια, στα 69 του, διατηρεί τη φωνάρα του σε άριστη κατάσταση. Μόνο αυτός και ο Dickinson έμειναν, να τα λέμε κι αυτά. Παράπονο των fans το ότι δεν έπαιξαν tracks από το Hail to England. Αλλά ποιος νοιάζεται; Hail and Kill σου λέει και τα μυαλά στα κάγκελα. Defender, Gates of Valhalla, Warriors of the world united, Black wind,fire and steel, Battle Hymn και καπνογόνα, headbanging, μωρά, έφηβοι, μεσήλικες και παππούδες. Τι άλλο να ζητήσεις;

Ο DeMaio έκανε και το disclaimer για την συναυλία της Ισπανίας που ακύρωσαν, λέγοντας ότι το θέμα των Manowar είναι πάντα το κοινό τους που θέλουν να το προστατεύσουν, γι αυτό και τα χρήματα των εισιτηρίων τα επενδύουν στα show τους, στον ήχο τους, στη διοργάνωση των live τους. Κι αλήθεια είναι. Οι άνθρωποι παρέμειναν πιστοί στο γκίνες που έχουν σπάσει για την ένταση της μουσικής τους – στα bass solo ένιωθες τα ηχεία στην καρδιά σου δηλαδή- είχαν φωτιές, είχαν καπνούς, είχαν ηθοποιούς, μεγαλύτερο stage, καλύτερο PA, δυνατότερα φώτα. Το τιμούν το κοινό τους.

Οι Manowar στα 70 τους παραμένουν ενεργέστατοι, δυναμικοί, απτόητοι, και ο κόσμος τους λατρεύει γι αυτό. Αφού ο DeMaio έσπασε τις χορδές του μπάσο του, αποχώρησαν με πυροτεχνήματα, με όλους τους παρευρισκόμενους (πάνω από 15.000 άτομα) ευχαριστημένους και χορτασμένους. In metal we trust, κι ότι θένε ας λένε.

ΥΓ: Μέσα σε όλα τα συγκινητικά που συνέβησαν χθες, υπήρξε και μια στιγμή που μόνο σε metal συναυλία θα ζούσαμε. Στο κιόσκι με τις μπύρες, υπήρχε ένα πανό με το σκίτσο του Νίκου Ζαγγογιάννη, του αγαπημένου μας μακρυμάλλη, ροκά, που έπαιζε μουσική σε όλα τα ροκ στέκια, που μας σέρβιρε μπύρες σε όλα τα φεστιβάλ, που μας χάριζε χαμόγελα και αγκαλιές, και που έφυγε νωρίς από την παρέα. Οπότε, σε ξαναευχαριστούμε για όλα Νίκο.

Κείμενο: Ζωή Νικολάου 

Φωτογραφία : Anthony ka

Δύο χρόνια αναμονή και ήρθε η ώρα για το πρώτο θερινό φεστιβάλ. Το πρώτο και από τα καλύτερα. Γιατί χρόνια τώρα στο Release Athens, απολαμβάνουμε live χωρίς στριμωξίδια από τον υπεράριθμο κόσμο, με τα φτηνότερα ποτά σε σύγκριση με τα υπόλοιπα μεγάλα φεστιβάλ της πόλης, με καλό ήχο παρά τον ανοιχτό χώρο. Χθες όμως τα πράγματα φάνηκαν διαφορετικά.

Με καθυστέρηση μισής ώρας άνοιξαν οι πόρτες και οι πρώτοι dark fans έτρεξαν προς τα κάγκελα για να πιάσουν μια «θέση στον ήλιο»! Στο stage ήταν οι Youth Valley, παίζοντας τα tracks από το EP τους -Young sad lovers, Untouched και φυσικά Father forgets- και άλλες δημιουργίες τους. Μας θύμισαν Cure,Smiths και DIIV συνδυάζοντας τις shoegaze μελωδίες τους και τις μπασογραμμές τους, με τους στίχους που παραπέμπουν σε μονόλογο στον ψυχοθεραπευτή. Απλοί και λιτοί, οι Αθηναίοι Youth Valley μας άφησαν να περιμένουμε ένα επόμενο live τους αλλά και το επερχόμενο άλμπουμ τους.

Strawberry Pills στο stage και η διάθεση άρχισε να σκοτεινιάζει. Κι ενώ κάτω από τον αθηναϊκό ήλιο δεν ταίριαζαν πολύ, ένα σύννεφο εμφανίστηκε την κατάλληλη στιγμή. Valisia Odell και Αντώνης Κωσταντάρας, ένα duo που αγαπάμε απ’ όταν τους γνωρίσαμε στους Phoenix Catscratch και τους ακούσαμε στις «Αλπεις» του Λάνθιμου. Και ήταν ακριβώς όπως τους θέλαμε, όπως τους απολαύσαμε και στην τελευταία τους εμφάνιση με τους She past away: Coldwave και Dark electro, βαμμένα μάτια και αυτή γνώριμη μαυρίλα που όλοι περιμέναμε χθες. Δυστυχώς λόγω χρόνου δεν έπαιξαν όλο το προγραμματισμένο setlist τους. Μάλιστα, ξεκινώντας το τελευταίο τους κομμάτι, σταμάτησαν απότομα λέγοντας “συγγνώμη ,τελείωσε ο χρόνος μας”, με χαμόγελο και μια πικρία που τη νιώσαμε κι εμείς. Το απόγευμα έχει πάντα ενδιαφέρον στο Release Festival γιατί ακούμε εγχώρια διαμάντια, νέους και παλιότερους μουσικούς που πάντα έχουν κάτι να πουν, που προσπαθούν against all odds. Χρειάζονται και αξίζουν τον χρόνο και τον χώρο τους.

Αργώ επίτηδες να πάω παρακάτω, γιατί όταν οι δύο πρώτες μπάντες άφησαν τη σκυτάλη στις τρεις «μεγάλες» που έπονταν, το σκηνικό άλλαξε δραματικά.  Γνωρίζουμε καλά ότι οι μπάντες που έρχονται από το εξωτερικό έχουν τους δικούς τους ηχολήπτες και, έτσι ξενολάγνοι που είμαστε, μας φαίνεται και σωστό και καλύτερο. Χθες περίτρανα αποδείχθηκε το ακριβώς αντίθετο, μιας και ούτε στους Deus, ούτε στους Jesus and the Mary Chain αλλά ούτε και στους Bauhaus που είχαν δικούς τους ηχολήπτες, ακούγαμε καλά! Ξαφνικά, τα μπάσα ήταν ενοχλητικά και οι φωνές δεν ακούγονταν, ο ήχος ήταν κομπρεσαρισμένος και, για να το καταλάβεις καλύτερα, ήμασταν μεταξύ FOH και stage και μπορούσαμε να μιλάμε και να ακουγόμαστε μεταξύ μας κανονικά.

Οι Deus, πιστοί στους fans τους, έπαιξαν αγαπημένα κομμάτια από Pocket Revolution, Worst Case Scenario, Following Sea, Ideal Crash, αλλά λόγω κακού ήχου δεν κατάφεραν να μας ξεσηκώσουν, όπως τις προηγούμενες φορές που τους έχουμε δει. Το μπάσο του Alan Gevaert, και τα πλήκτρα και το βιολί του Klaas Janzoons δεν ακούγονταν καθόλου. Κάτι άλλαξε στο κλασσικό Suds & Soda, κουνηθήκαμε λιγάκι, αλλά κατόπιν αποχώρησαν, αφού ήταν και το τελευταίο τους κομμάτι, οπότε δεν μας συνεπήρε.

The Jesus and Mary Chain για τη συνέχεια και ο ήχος λίγο καλύτερος αλλά και πάλι χαμηλός. Βγήκαν οι άνθρωποι, τα τραγούδησαν, είπαν και τα χιλιάδες ευχαριστώ τους και αυτό ήταν.  Aπό τα 18 tracks που έπαιξαν, θυμόμαστε το Cracking Up,το Darklands και το αγαπημένο μας Just Like Honey, όπου τραγουδήσαμε με τους διπλανούς, σηκώσαμε τα ποτήρια μας και.. σχολιάσαμε τον ήχο.  Μα ούτε αυτοί καλό ηχολήπτη;

Και φτάνει η μεγάλη ώρα, δυο χρόνια αναμονής, κάποιοι με εισιτήρια brand new, άλλοι με εισιτήρια από τις ακυρωμένες συναυλίες λόγω κόβιντ, άλλοι από την επαρχία, μαζευτήκαμε, στριμωχτήκαμε να δούμε τον πρίγκηπα τον Murphy. Και βγήκε ο πρίγκηπας και τα έκανε θάλασσα. Αν εξαιρέσουμε το Rosegarden Funeral of Sore, το εξαιρετικό cover του John Cale των Βauhaus, με το οποίο ξεκίνησαν την εμφάνισή τους και ενθουσιαστήκαμε, όλο το υπόλοιπο ήταν επιεικώς απαράδεκτο.

Θα ήθελα να μην γράψω για τους Bau-χάος -όπως εύστοχα γράφει κάποιος στα social- αλλά υπάρχουν πολύ σημαντικά πράγματα που χρειάζεται να ειπωθούν γι αυτό το live. Το πρώτο είναι το «ου γαρ έρχεται μόνον». Όταν είσαι ένας ξεπεσμένος σταρ, όλη η εκκεντρικότητα που κάποτε σε έκανε ξεχωριστό γιατί εμφανιζόσουν στα live με μαυρισμένο μάτι,  αφού είχες παίξει μπουνιές προηγουμένως, γιατί ήσουν πνεύμα αντιλογίας, γιατί έβριζες τους πάντες και παρουσιαζόσουν ως κυνικός παράξενος, μετατρέπεται σε συγκλονιστική αγένεια που απογοητεύει τους πάντες. Χθες οι Bauhaus έπαιξαν το μισό setlist τους και μάλιστα με τον Peter Murphy ωρυόμενο να λέει στο μικρόφωνο “this is cutting out!”, απευθυνόμενος στον ηχολήπτη του! Αποχώρησε από τη σκηνή φωνάζοντας “its your fault!” και άφησε τον Daniel J και τον Daniel Ash να ολοκληρώσουν το cover του Ziggy Stardust που ήταν και το τελευταίο κομμάτι τους. Αποχωρώντας, μου διηγήθηκαν μια ιστορία από live των Radiohead όπου ο  Thom Yorke έβγαλε το in ear του γιατί δεν άκουγε καλά και ολοκλήρωσε τη συναυλία, και κάπου καταλαβαίνεις τις μεγάλες διαφορές από σταρ σε “σταρ”.

Το δεύτερο είναι ότι πέρα από την συγκλονιστική αγένεια που επιφέρει η υπερβολική ξιπασιά, υπάρχει και μια μεγάλη ντροπή. Όταν ένα φεστιβάλ σε φιλοξενεί, και πόσο μάλλον στα στερνά σου, χρειάζεται να σεβαστείς τον κόσμο που έχει πληρώσει για να σε ακούσει, αφ’ ενός. Αφ’ ετέρου, πρέπει να σεβαστείς και τη διοργάνωση. Κάτι που σκεφτόμουν όταν πριν μερικές εβδομάδες άρχισαν ξανά τα καλοκαιρινά live ήταν ότι το πολύ σημαντικό στους καλλιτέχνες που θα ακούσουμε και θα δούμε, είναι το να ξέρουν πού έρχονται. Να ξέρουν ότι έρχονται σε μια χώρα κατακρεουργημένη οικονομικά, όπου οι άνθρωποί της είναι διπλά κουρασμένοι κι όπου η μουσική είναι μια ομπρέλα για να ενωθούμε και όχι ένας τρόπος εκτόνωσης για τα κόμπλεξ και τις μικρότητές μας. Στην περίπτωση των Bauhaus αυτό σίγουρα δεν ήταν ούτε δεδομένο ούτε σεβαστό μιας και με ένα δικό τους crew σε όλα τα πόστα, κατάφεραν να τσακωθούν, να τσαντιστούν, να μας κάνουν τα νεύρα κρόσσια και να μην πουν ούτε μια συγγνώμη.

Το Release είναι meeting point και ευτυχώς υπάρχει παρόλες τις δυσκολίες της εποχής. Συνεχίζεται με επόμενο ραντεβού στις 15 Ιουνίου, με Nick Cave & the Bad Seeds, Mogwai, Fontaines D.C. (καρδούλα), Sugar for the pill και Royal Arch. Σίγουρα θα είμαστε εκεί!

Κείμενο: Ζωή Νικολάου 

Φωτογραφίες: Αλεξάνδρα Κατσαρού 

[Best_Wordpress_Gallery id=”120″ gal_title=”release day 1 2022″]

Την πρώτη νύχτα τους στην Αθήνα,οι Cigarettes After Sex, ήρθαν να κουμπώσουν απόλυτα με το σκηνικό που έφτιαξε η πρώτη καλοκαιρινή μπόρα με τον  γνωστό, δραματικό, λευκό φωτισμό τους, παρουσιάζοντας για ακόμα μία φορά στην πόλη την ντελικάτη, απαλή τους rock. Και με τραγούδια που ενώ πολλοί δεν θα ακούσουν διαφορές μεταξύ τους , μιας και οι μπασογραμμές, τα πλήκτρα και τα μοτίβα στα ντραμς είναι όμοια, πίσω από την ομιχλώδη αισθητική τους, αναδύεται μια παλέτα ηρεμίας και γλυκύτητας. Όπως θα διαπιστώσετε και από τις αμιγώς ασπρόμαυρες φωτογραφίες της Αλεξάνδρας Κατσαρού, οι CAS έχουν έναν αυστηρό κανόνα “Black & White μόνο”. Αυτό ισχύει για τα βίντεο, τις φωτογραφίες και τα visuals τους αλλά όχι για τη μουσική τους.

Ο Greg Gonzalez και οι συνεργάτες του, ερμήνευσαν για το αθηναϊκό κοινό κομμάτια από τους δύο δίσκους τους, τα one-off singles(και φυσικά το All I Want πρώτο πρώτο), τα πρώτα EP τους, και όλα αυτά εξαιρετικά κοντά στα ηχογραφημένα tracks. Τα τύμπανα στην μία πλευρά της σκηνής, από την άλλη το μπάσο, και στη μέση ο Gonzalez με τα ανδρόγυνα φωνητικά του. Πάντα ίδιος, σταθερός στον τρόπο που κινείται και τραγουδάει, κοντά στο μικρόφωνό του, παίζοντας κιθάρα κουνώντας την σε slow motion. Συχνά πλησίαζε την άκρη του stage για να πάρει όλο και περισσότερη από την ενέργεια του κοινού που τον αποθέωνε. Στο encore, που κάπου «βρώμισε» την κιθάρα του, θυμηθήκαμε ότι, ναι, οι CAS είναι rock. Soft αλλά rock.

Το κοινό ούρλιαζε με το που ξεκινούσε κάθε κομμάτι, σε κάθε κίνηση του Gonzalez, σε κάθε τέλος, και έμοιαζε μαγεμένο από το ηχητικό ξόρκι των CAS. Affection, Nothing’s Gonna Heart you Baby, Apocalypse, η απολαυστική διασκευή του Keep On Loving You των REO Speedwagon, λίγο περισσότερο από μια ώρα συναυλία. Δεν θα μπορούσαμε, βέβαια, να διαλέξουμε τα κομμάτια στα οποία υπήρξε ο μεγαλύτερος ενθουσιασμός γιατί σε κάθε κομμάτι -κυριολεκτικά και χωρίς υπερβολές- ακούγονταν οι ουρλιαχτές επιδοκιμασίες, άναβαν αναπτήρες, ακούγονταν αυτούσιοι οι στίχοι. Το κοινό ήταν κατά μέσο όρο 20 χρόνων και είναι και αυτό που έδωσε τη χροιά και τη δυναμική του χθεσινού live.

Το setlist το συνόδεψαν visuals πανσελήνου που βγαίνει πάνω από τη θάλασσα, χάνεται στα σύννεφα και τελικά αφήνει αυτά σε πρωταγωνιστική θέση. Ενώ ανά διαστήματα, φλεγόμενα τριαντάφυλλα έσπαγαν λίγο το ρομάντζο για να ταιριάξουν με τους μελαγχολικούς στίχους του Gonzalez. Στο μισό live έβρεχε χθες, και στην πλατεία της Τεχνόπολης, μπορούσες έυκολα να απορροφηθείς από μια αίσθηση..αναισθησίας. Ξέρεις, ένα μούδιασμα, μια απαλότητα αποφασισμένη να σε πάρει μαζί της ή να σε αφήσει πίσω της.

Στο χθεσινό sold out, είδαμε μια ταινία για τον έρωτα, που λέει και ο Σ. Ήρθε και η μπόρα κι έδεσε το γλυκό. Ένας τροβαδούρος που σιγοτραγουδούσε για τα παθήματά του και τον πόνο που του έχει προκαλέσει η αγάπη, κι από κάτω ζευγάρια που φιλιούνταν σαν να ήταν οι πρωταγωνιστές της βραδιάς, βρεγμένα και αγκαλιασμένα στο ημίφως μιας νύχτας που δεν έχει σχέση με τους αγχώδεις ρυθμούς της ημέρας στην πόλη. Και, ναι, το κοινό ήταν μικρό σε ηλικία -αν και δίπλα μας κάθονταν ένα ζευγάρι 60άρηδων που ήταν μες στα μέλια- και είναι αυτό που, τελικά, που δίνει ένα άλλο νόημα στο live των CAS αλλά και στον έρωτα. Γιατί είχαμε χρόνια να δούμε live με ουρλιαχτά εφήβων, στο οποίο δεν έπαιζε μια hip hop ή pop μπάντα για να κάνεις πάρτυ, αλλά οι Cigarettes After Sex που ξεχειλίζουν πραότητα. Έχει ανάγκη από τρυφερότητα ο κόσμος.

ΥΓ: Ανεξάρτητα από όσους φιλήθηκαν, γνωρίστηκαν ή χώρισαν χθες, από όσους ήταν σφιχταγκαλιασμένοι και σε μερικά χρόνια μπορεί να μη θυμούνται ονόματα αλλά αγγίγματα, ας προτιμήσουμε τον έρωτα από την κυνικότητα. Και ξέρεις κάτι; Το happy end το χολυγουντιανό έχει μια συνταγή, ένα σενάριο. Ενώ η ζωή πάει από happy end σε happy end.

Κείμενο: Ζωή Νικολάου 

Φωτογραφίες: Αλεξάνδρα Κατσαρού 

[Best_Wordpress_Gallery id=”116″ gal_title=”CIGARETTES AFTER SEX”]

Στην Τεχνόπολη του 2022, λοιπόν, ήρθε ο Nick Mason των Pink Floyd, στα μόλις 78 του, με την νεοσύστατη μπάντα του (από το ’18), τους Nick Mason’s Saucerful of Secrets. Η σύσταση ήταν ιδέα του Lee Harris -όπως μας πληροφόρησε ο Mason- του πολύ σεμνού και αξιόλογου κιθαρίστα, που μόνο ωραία ενέργεια μετέδιδε από τη θέση του. Δίπλα του ο Garry Kemp, ο Dom Beke και ο Guy Pratt. Δεν πήγαμε να ακούσουμε Pink Floyd, αλλά covers τους, οπότε κάθε μεγαλύτερη προσδοκία την ακολούθησε η ματαίωση, αν και σε γενικές γραμμές τα κομμάτια παίχτηκαν πιστά στα album versions τους.

Είναι σαφώς συγκινητικό να μπορείς να βλέπεις, από τόσo κοντά, ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας της ψυχεδελικής μουσικής των Pink Floyd, μιας μπάντας που σημάδεψε για πάντα τον κόσμο. Να βλέπεις τον Mason να παίζει μουσική και να χτυπάει το τεράστιο μπονγκ σχολιάζοντας ότι «αφού του άλλαξε τα φώτα ο Waters τόσα χρόνια, τώρα έχω κι εγώ την ευκαιρία μου». Τα κομμάτια που ακούσαμε αντηχούν εμπειρίες που καμία σχέση δεν έχουν με τις δικές μας, γράφτηκαν από ανθρώπους που είναι πλέον παρελθόν ανεξάρτητα από το αν ζουν, ξεχειλίζουν παραισθήσεις και ψυχεδέλεια μουσικών που κάποτε κρατούσαν στα χέρια τους τη γέννηση μιας ολόκληρης εποχής. Γι αυτό και θα ήταν ακατόρθωτο να τα ακούσουμε και να τα ευχαριστηθούμε, όπως τους αξίζουν. Αυτό θα χρειαζόταν σίγουρα μια χρονομηχανή. Αν αφαιρέσουμε το ορθό “living legend” για τον Mason, το live ήταν μια εκδοχή κομματιών από τα Meddle, Obscured by Clouds, Relics, The Piper at the Gates of Dawn, A Saucerful of Secrets, Atom Heart Mother.

Προβλήματα στον ήχο και ιδιαίτερα τα ενοχλητικά μπάσα που σου προκαλούσαν πονοκέφαλο (οι ηχολήπτες ήταν της μπάντας), τα καθίσματα σχεδόν σε όλη την πλατεία της Τεχνόπολης, και ο περιορισμός των fans να πλησιάσουν μέχρι το προγραμματισμένο encore ήταν τα διαδικαστικά που δεν μας άφησαν ευχαριστημένους, σκεπτόμενοι κιόλας ότι ήταν αιτήματα της μπάντας . Κάποιοι, φαντάσου, πλησίασαν τα κάγκελα θεωρώντας ότι μάλλον ντρέπεται ο κόσμος -sic- και απομακρύνθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες. Τα σχόλια και η γλυκύτητα του Mason, οι αναφορές του στον S.Barrett, οι αξιόλογοι μουσικοί που τον συνοδεύουν, η νοσταλγία για όλη την δυναμική των tracks που κάποτε έφτιαξαν οι Pink Floyd πριν το ‘72 και που δεν επέλεξαν ούτε ο Gilmour ούτε ο Waters να συμπεριλάβουν στα setlists τους, και ένα εξαιρετικό Set the Controls for the Heart of the Sun θα συμπλήρωνα εγώ, ήταν αυτά που έκαναν το live ενδιαφέρον. Και το κοινό ήταν ενθουσιασμένο και πολλές φορές, ανάμεσα στους 60άρηδες που τους άκουσαν τότε το ’89, και τους μικρότερους που ξέρουμε τους στίχους απέξω, μπορούσες για λίγο να κλείσεις τα μάτια και να αφεθείς σ’ αυτά τα μουσικά αριστουργήματα.

Αν αναλογιστείς ότι αυτή η μουσική κάποτε αντιπροσώπευε μια «εξεγερμένη γενιά», ότι κοιτάζοντας πίσω με δέος θα έπρεπε να παίρνεις ώθηση για το καλύτερο, και λιγότερο να αναπτύσσεις φιλικά συναισθήματα προς μια χαμένη νιότη, ότι τελικά πολλές φορές καλύτερα είναι τα πράγματα να μένουν στη μνήμη μας όπως υπήρξαν λαμπερά και όχι σε μια αναμενόμενη παρακμή, το προχθεσινό live άξιζε τον κόπο αλλά ήταν ανεπαρκές.

Κείμενο: Ζωή Νικολάου 

Φωτογραφίες : Αφροδίτη Ζαγγανά

Γράφει ο Μιχάλης Κανάκης.

«Στην Ιστορία της Ποίησης οι μεγάλοι Ποιητές μάς δείχνουν με σημάδια όψεις του μέλλοντός μας. Στην Ιστορία του Τραγουδιού οι μεγάλοι στιχουργοί το δηλώνουν απλά και ξεκάθαρα. Βλέπουν και εκφράζουν πριν από εμάς αυτό που θα γίνει συνείδηση κάποια χρόνια μετά. Η Τέχνη δεν αξίζει τον κόπο αν μόνο αντανακλά αυτό που γίνεται τώρα και που τώρα είναι κατανοητό. Πρέπει να δείχνει, να φωτίζει, να μεγεθύνει τις -καλά- κρυμμένες πλευρές των γεγονότων. Αυτό κάνει ο Αλκαίος στο Εμπάργκο. Τραγούδια συγκυρίας, τραγούδια που θα λειτουργούν στο μέλλον ως αρχαιολογικά ευρήματα.»

Με αυτά τα λόγια του ίδιου του Θάνου Μικρούτσικου, λόγια για τον Άλκη Αλκαίο, ξεκίνησε η συναυλία-παρουσίαση της επανεκτέλεσης/επανακυκλοφορίας του «Εμπάργκο».

Δίσκος ορόσημο στη δισκογραφία του Θάνου Μικρούτσικου, το πρώτο του έργο αποκλειστικά βασισμένο σε ποίηση του Άλκη Αλκαίου, τον «ποιητή που υποδυόταν τον στιχουργό» όπως έλεγε ο Θάνος. Σχεδόν 40 χρόνια από την πρώτη κυκλοφορία του, του Εμπάργκο παραμένει σύγχρονο. Αυτό οφείλεται στις πρωτοποριακές ενορχηστρώσεις του Μικρούτσικου αλλά και στα ποιήματα του Αλκαίου που έχουν σαν άμεση αναφορά τον άνθρωπο και μένουν διαχρονικά.

Οι αναφορές του Αλκαίου στα ποιήματά του, και συγκεκριμένα στο Εμπάργκο, δεν περιορίζονται στα σύνορα της χώρας μας, αλλά καταπιάνεται με πρόσωπα και καταστάσεις που ξεπερνούν την ελληνική πραγματικότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα στο Εμπάργκο είναι το «Μες στο Χημείο του Μαγιού (Τουρκία `81)» που μας παραπέμπει στη σφαγή της πλατείας Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης την Πρωτομαγιά του 1977, όταν παρακρατικοί άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών που βρίσκονταν εκεί για τον εορτασμό της εργατικής Πρωτομαγιάς, αλλά και τα κινήματα αλληλεγγύης στους Τούρκους αγωνιστές εκείνη την περίοδο ανά τον κόσμο («να κάνει ο Χικμέτ διαδήλωση στη Ρώμη»..).
Όπως επίσης στο κομμάτι «Γαμμαγραφία- Σαλβαντόρ `80» όπου στο πρόσωπο του Μιγκέλ αναγνωρίζει τον κάθε ήρωα-θύμα της αντίστασης κατά της στρατιωτικής χούντας που είχε επιβληθεί στο Ελ Σαλβαδορ, το Γενάρη του 1980.

Οι φρεσκαρισμένες οι ενορχηστρώσεις, που έχει αναλάβει ο επί χρόνια συνεργάτης (alter-ego του Μικρούτσικου) Θύμιος Παπαδόπουλος, δίνουν μια νέα πνοή στο έργο. Άλλωστε οι πρώτες συζητήσεις για την νέα μορφή, είχαν γίνει όσο ο Θάνος ήταν εδώ. Μάλιστα, είχε αναφέρει πως ίσως να μην έπρεπε να χρησιμοποιήσει τόσους διαφορετικούς ερμηνευτές στην αρχική κυκλοφορία. Πράγμα που συμβαίνει εδώ με το Θηβαίο και τον Πασχαλίδη που αναλαμβάνουν τις ερμηνείες. Πότε μοιράζονται τα φωνητικά όπως στο «Κακοήθες Μελάνωμα», πότε ο καθένας ξεχωριστά όπως στο «Γαμμαγραφία (Σαλβαντόρ 80) που ερμηνεύει ο Πασχαλίδης ή το «Ωδή σ΄ ένα δρομέα ημιαντοχής» που ερμηνεύει ο Θηβαίος. Ενώ συμμετέχει και ο Γιάννης Κότσιρας στο «Ερωτικό» και στο «Μεταμεσονύχτιο».

Υπάρχει όμως και μία προσθήκη. Το ποίημα «Spleen» που ενώ είχε ηχογραφηθεί, τελικά δεν είχε συμπεριληφθεί στην πρώτη κυκλοφορία του 1982. Έτσι εδώ έχουμε την πρώτη κυκλοφορία του με το πολύ συγκινητικό φινάλε, με τον Θάνο να ακούγεται να ερμηνεύει(πιάνο-φωνή) την τελευταία στροφή:

«Μα δεν κουνιέται ούτε φύλλο,

όλα εδώ είναι μονότονα,

να’χα τουλάχιστον μια αγάπη,

κάπως την ώρα μου να σκότωνα»

Εκείνη τη στιγμή νιώσαμε τόσο έντονη την παρουσία του Θάνου στη σκηνή. Εκεί στα αριστερά, στο πιάνο του, να παίζει, να διευθύνει, να ερμηνεύει και να μας συμπαρασύρει στην ένταση.

Με την ολοκλήρωση της ερμηνείας του «Εμπάργκο» στο σύνολό του, ακολούθησε μια γιορτή-αφιέρωμα στο σύνολο της πορείας του Θάνου Μικρούτσικου. Ο Πασχαλίδης, ο Θηβαίος, η Αντωνοπούλου, ο Κότσιρας, ο Θωμαΐδης και ο Μητσιάς, κάποιοι από αυτούς που περπάτησαν μαζί του, ήταν επί σκηνής για να ερμηνεύσουν μέρος της κληρονομιάς που άφησε ο Θάνος. «Μικρόκοσμος», «Άννα μην κλαις», «Καραντί», «Τυμβωρύχος», «Άμλετ της Σελήνης», «Για μια Ντολόρες», «Σταυρός του Νότου» και πολλά άλλα, για να κλείσουν τη βραδιά όλοι μαζί επί σκηνής με τη «Ρόζα» και τη «Θεσσαλονίκη» αλλά και το «Η πιο όμορφη θάλασσα» με τους στίχους του Ναζίμ Χικμέτ να τραγουδιούνται σχεδόν α καπέλα, ενώ στην οθόνη πίσω να φαίνεται γραμμένη από το Θάνο η -εμπνευσμένη από τον Καββαδία- φράση «Κατάκτησε το αδύνατο» Αυτό δηλαδή που λέει “Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία”.

Μέσα σε αυτή την παράξενη εποχή του covid, όπου παρακολουθούμε τις συναυλίες καθήμενοι, με αποστάσεις και μάσκα, αρκετός ο κόσμος βρέθηκε στο Christmas Theater εχθές, Πέμπτη 23/12, σε μια συναυλία- μεγάλο αφιέρωμα στο έργο του Θάνου Μικρούτσικου. Χαρακτηριστική ήταν η συμμετοχή του κόσμου όταν οι ερμηνευτές μας καλούσαν να τραγουδήσουμε παρέα και φάνηκε πόσο μας έχουν λείψει τέτοιες στιγμές.

Βρεθήκαμε σε μια γιορτή, όπως θα την ήθελε και ο Θάνος, όπως θα ήθελε να τον θυμόμαστε και να παίρνουμε ανάσα, θάρρος και δύναμη μέσα από το έργο που άφησε.

της Ζωής Νικολάου
(η φωτογραφία ανήκει στη σελίδα της μπάντας)

Είδαμε εχθές το live των Puta Volcano και θυμηθήκαμε πόσο μας λείπουν οι συναυλίες (το ξεχάσαμε και ποτέ;). Υποσχέθηκα να γράψω review και θυμήθηκα ότι γράφοντας παλαιότερα, προσπαθούσα να μεταφέρω το feeling του κόσμου στη θέα και το άκουσμα της μπάντας, να μετρώ τα σηκωμένα χέρια, να ζητάω από την Κατσαρού να βγάλει φωτογραφία το setlist στο stage, να συνομιλώ με τους γνωστούς -και τους αγνώστους- που συναντούσαμε, να έχω τα μάτια ανοιχτά στα φώτα και στα σκοτάδια, να ακούω καλά τη δουλειά του ηχολήπτη, να κλέβω στιγμές για να τις πω μετά.

Αυτά δεν έγιναν χθες, όπως φυσικά, δεν γίνονται τον τελευταίο χρόνο. Κι έτσι, όποιος παρακολούθησε χθες τους Puta Volcano, ακολούθησε τις οδηγίες για το χαμήλωμα των φώτων και το δυνάμωμα στα ηχεία, μπας και καταφέρει να ξεφύγει από το δωμάτιο και να μπει στην οθόνη. Και η ερώτηση είναι «μπήκες;». Μπήκα ρε φίλε!

Κάτι δευτερόλεπτα σχεδόν ενοχικά, σηκώθηκα με τη μπύρα στο χέρι να τραγουδήσω λίγο από το AMMA, κάπως να κραυγάσω κι εγώ σαν την Luna με τη φωνάρα της την παράξενη, κάπως να συγχρονιστώ με Alex P. Έπιανα το τραπέζι να φαντασιωθώ εκείνο το κάγκελο του ΑΝ που πάντα συγκρατούσε τα ορμητικά μας mosh pit, έπινα νερό από μπουκάλι χωρίς καπάκι, χοροπήδησα λίγο στα χτυπήματα των διάφανων Toms του Stephen S, και κάπως κατάλαβα ότι ο Δημήτρης Μπούκας είναι ωραίος μπασίστας γιατί ακόμα και στο συμπιεσμένο, ανίερο ήχο του διαδικτύου ξεχώρισα τα βήματά του.

Βρέθηκα, λοιπόν, ξανά στην αγκαλιά του ΑΝ που τόσο λαχταράμε και παρακολούθησα το προσωρινό είδος συναυλίας που μου στερεί τον συντονισμό της καρδιάς μου με τους ήχους της μπάντας. Και με λίγο από το καθετί, φαντάστηκα όλους αυτούς τους ανθρώπους που δουλεύουν με και για τη μουσική, και τώρα κάθονται στα σπίτια τους, συνεχίζουν να γράφουν και να μιξάρουν, βγαίνουν στο δρόμο, βλέπουν αγαπημένους, αναζητούν διεξόδους, κάνουν youtube live, αρπάζουν την κιθαρα τους με πόθο ή χαιδεύουν και πάλι τις κονσόλες τους, στέκονται κάτω από τις μπάντες σε άδειες μουσικές σκηνές με νοσταλγία, και περιμένουν να ξαναβρεθούμε στα ίδια μέρη, περιμένουν τη μεγάλη έξοδο.

Το σύγχρονο Puta Volcano είναι αυτή η έξοδος, και οι Puta Volcano μου το έδωσαν να το καταλάβω.